Sole 
Montalbano Elicona: co zobaczyć i dlaczego to idealna baza do zwiedzania Sycylii
Średniowieczne miasteczko między górami Nebrodi i Peloritani: zamek, megality Argimusco, las Malabotta, trekking i spacery, święta oraz wycieczki na Wyspy Liparyjskie, do Tindari, na Etnę i do Taorminy.
Montalbano Elicona leży z dala od szlaków masowej turystyki – i właśnie na tym polega jego urok. To średniowieczne miasteczko położone na wysokości ponad 900 metrów, z widokiem na góry Nebrodi, Morze Tyrreńskie i Wyspy Liparyjskie: latem oddycha się tu swobodnie, gdy na wybrzeżu panuje duszny upał.
Należy do stowarzyszenia „Najpiękniejsze miasteczka Włoch”, a w 2015 roku zostało wybrane ulubionym miasteczkiem Włochów (Borgo dei Borghi). Na tej stronie znajdziesz, co warto zobaczyć w miasteczku i okolicy, wraz z praktycznymi informacjami.
Zamek: letnia rezydencja króla
Zamek góruje nad miasteczkiem. Zbudowano go na wcześniejszych budowlach bizantyjskich i arabskich; składa się z fortu normańsko-szwabskiego oraz ufortyfikowanego pałacu z epoki szwabsko-aragońskiej. Swój złoty wiek przeżył na początku XIV wieku: w latach 1302–1308 król przebywał w Montalbano i przekształcił część zamku w rezydencję królewską, wybijając w murach duże okna.
W kaplicy znajduje się kamienny grobowiec związany z Arnoldem z Villanovy, katalońskim lekarzem i alchemikiem, który żył na dworze Fryderyka III Sycylijskiego. Zagadka polega na tym, że Arnold zmarł podczas podróży w pobliżu portu w Genui, więc tablica ma zapewne jedynie charakter upamiętniający. W salach wystawiono broń, zbroje i hełmy rycerskie oraz kolekcję dawnych instrumentów muzycznych. Z wież w pogodne dni widać nawet Wyspy Liparyjskie.
Godziny otwarcia i bilety: latem zamek jest otwarty codziennie w godz. 9:30–13:30 i 15:00–19:00, ostatnie wejście kwadrans przed zamknięciem. Bilet normalny kosztuje 3 €, ulgowy 1,50 €. Poza sezonem godziny się zmieniają – sprawdź je przed wizytą.
Jak dotrzeć: do zamku można dojść pieszo z centrum, spacerując uliczkami. Parkowanie w miasteczku jest bezpłatne.
Megality Argimusco: tajemnica płaskowyżu
Kilka kilometrów od miasteczka rozciąga się krajobraz jak z innej planety. Argimusco to płaskowyż na granicy gór Nebrodi i Peloritani, usiany ogromnymi skałami z piaskowca o zaskakujących kształtach – od orła po postać modlącą się.
Niektórzy nazywają to miejsce „sycylijskim Stonehenge”, a ludowe podania mówią o dawnych obrzędach i kamiennych kalendarzach. Prawda jest prostsza i równie fascynująca: nie ma dowodów na obecność człowieka w tym miejscu, a archeolodzy uważają, że kształty wyrzeźbił wiatr. To wciąż magiczne miejsce z niezwykłym widokiem na Etnę, Wyspy Liparyjskie, przylądek Tindari i przylądek Milazzo.
Informacje praktyczne: dojazd samochodem według drogowskazów na contrada Argimusco. Samochód zostawia się tuż przed rezerwatem, skąd zaczyna się ścieżka wzdłuż skał. Szlak Megalitów jest najłatwiejszy w rezerwacie: to pętla z widokiem na Wyspy Liparyjskie, szczyt Novara di Sicilia i Etnę. Potrzebne są wygodne lub trekkingowe buty. Lokalni przewodnicy często organizują wycieczki późnym popołudniem, by dotrzeć tu w świetle zachodzącego słońca.
Las Malabotta: wśród wiekowych buków i dębów
Tuż za Argimusco, około 9 km od centrum, zaczyna się jeden z najcenniejszych obszarów przyrodniczych Sycylii. Rezerwat uważany jest za ostatni z lasów, które niegdyś porastały całą wyspę; wznosi się od 700 do ponad 1300 metrów. Jego sercem jest nienaruszona buczyna o powierzchni około 80 hektarów. W lesie żyją lisy, jeżozwierze i żbiki, a na niebie krążą krogulce, sokoły wędrowne i myszołowy.
Oznakowanych szlaków jest siedem: Patriarchów Lasu, Faggita, Pstrąga, Fryderyka II, Voturi, Pittari i Megalitów. Jesienią buki przybierają barwy czerwieni i złota, wiosną runo leśne rozkwita. Dla chętnych lokalne stowarzyszenia organizują wycieczki z przewodnikiem.
Idealne miejsce dla miłośników wędrówek
Montalbano to właściwe miejsce dla turystów pieszych, miłośników trekkingu i wszystkich, którzy po prostu lubią spacerować na łonie natury. Miasteczko leży na wysokości ponad 900 metrów, między górami Nebrodi i Peloritani, a wokół są szlaki dla każdego: od spokojnego spaceru wśród megalitów po całodniowe wędrówki po lasach i trasy schodzące z gór nad morze.
- Łatwe spacery: Szlak Megalitów w Argimusco to pętla dla wszystkich, także dla rodzin, z widokiem na Etnę i Wyspy Liparyjskie.
- Trekking w lesie Malabotta: siedem oznakowanych szlaków wśród wiekowych buków i dębów, od Szlaku Patriarchów Lasu po Szlak Fryderyka II.
- Sentiero Italia: wielki szlak przecinający cały Półwysep Apeniński przebiega również tędy, odcinkiem łączącym Argimusco z lasem Malabotta.
- Cammino di Tindari: jeden z jego etapów zaczyna się w Montalbano i schodzi przez wioski Braidi, Madoro i Scarpiglia do sanktuarium w Tindari: około 22 km z gór nad morze.
- Rocca di Novara: dla doświadczonych turystów wejście na „sycylijski Matterhorn” z panoramą od Morza Tyrreńskiego po Etnę.
- Rowerem górskim: górskie drogi i szutry między miasteczkiem, płaskowyżem i lasem, z trasami bardzo lubianymi przez lokalne grupy MTB i e-bike.
- Konno: okolicę można poznawać również w siodle, szlakami i wzdłuż strumieni o krystalicznej wodzie.
- Po drodze: cùbburi, dawne kamienne szałasy pasterskie w kształcie kopuły, stare młyny wodne i małe jeziorka ukryte w lasach.
Informacje praktyczne: dla chętnych lokalne stowarzyszenia turystyczne organizują wycieczki z przewodnikiem, często także o zachodzie słońca. Potrzebne są buty trekkingowe, woda i nawet latem lekka kurtka: na tej wysokości wieczory są chłodne. Ślady GPS wielu tras znajdziesz w aplikacjach dla turystów.
Miasteczko: kamienne uliczki, punkty widokowe i smaki
Najlepszym sposobem, by poznać Montalbano, jest się w nim zgubić. Miasteczko to labirynt kamiennych domów przyklejonych do skalnych ostańców, z późnośredniowiecznymi uliczkami i przejściami pod domami.
Nie przegap punktu widokowego Belvedere Portello, skąd najlepiej widać, gdzie się jest – między morzem, Wyspami Liparyjskimi a górami – ani Muzeum Belfiore z historycznymi fotografiami miasteczka.
Przy stole: tutejsza kuchnia to kuchnia górska: sery, wędliny, rośliny strączkowe oraz dania z grzybami i dziczyzną. Warto spróbować chleba z Montalbano, wypiekanego dawnymi, tradycyjnymi metodami, oraz tortone. Symbolem okolicy jest orzech laskowy, znany jako Nocciola Rotonda dei Nebrodi, a w wiosce Braidi wytwarza się cenioną oliwę z oliwek extra vergine.
Wydarzenia, których nie można przegapić
- Połowa sierpnia, pochód historyczny: około 200 osób w średniowiecznych strojach odtwarza przybycie króla Fryderyka do miasteczka.
- 24 sierpnia, święto Maria Santissima della Provvidenza: święto sięgające XVII wieku, z tysiącami wiernych, wielu z nich boso, i czterema dniami muzyki, teatru i folkloru.
- Boże Narodzenie, żywa szopka: w najstarszej dzielnicy, Serro, mieszkańcy przywracają do życia dawne rzemiosła w kamiennych domach. Szopka zdobyła już regionalną nagrodę dla najlepszej żywej szopki na Sycylii. Odbywa się w okresie świątecznym, w niektóre wieczory między końcem grudnia a świętem Trzech Króli.
Montalbano jako baza: Sycylia w jednodniowych wycieczkach
Nocleg w Montalbano to budzenie się w ciszy, codzienne wyjazdy w inne miejsce i powrót wieczorem do chłodu miasteczka.
- Tindari, z sanktuarium na cyplu i teatrem greckim: około pół godziny samochodem.
- Etna od strony północnej, przez Randazzo: Randazzo jest oddalone o około 32 km, około czterdziestu minut.
- Wyspy Liparyjskie w jeden dzień: port w Milazzo, skąd odpływają promy, jest oddalony o około 47 km, około pięćdziesięciu minut.
- Taormina: około 62 km, godzina i kwadrans, a po drodze wąwozy Alcantary.
- Rocca di Novara: dla miłośników wędrówek, znana jako „sycylijski Matterhorn”.
Kiedy przyjechać
Najczęściej zadawane pytania
Czy w Montalbano Elicona można uprawiać trekking?
Tak, to jedno z najpiękniejszych miejsc na Sycylii do wędrówek: Szlak Megalitów w Argimusco, siedem szlaków lasu Malabotta, Sentiero Italia i Cammino di Tindari. Są trasy dla spacerowiczów i dla szukających wymagającego trekkingu.
Gdzie można zaparkować?
Parkowanie w miasteczku jest bezpłatne. Centrum zwiedza się pieszo.
Czy zamek jest otwarty przez cały rok?
Tak, ale godziny otwarcia zmieniają się w zależności od pory roku. Latem jest otwarty codziennie, rano i po południu.
Kiedy najlepiej przyjechać?
Każda pora roku ma swój urok: lato ze względu na chłód i święta, jesień ze względu na lasy, Boże Narodzenie ze względu na żywą szopkę.
Sole Luna B&B znajduje się w sercu miasteczka, przy głównej ulicy Montalbano Elicona, w samym centrum starówki, 400 metrów od zamku.